Αφηγηματική θεραπεία
Οι ιστορίες που λέμε για τον εαυτό μας μπορούν να γίνουν τόσο στενές, ώστε να μη χωρούν τις υπόλοιπες πλευρές της ζωής μας.
Πώς λειτουργεί;
Η αφηγηματική θεραπεία εξετάζει πώς διαμορφώνονται οι προσωπικές αφηγήσεις και προσπαθεί να ξεχωρίσει το πρόσωπο από το πρόβλημα. Ο θεραπευόμενος αναζητά εμπειρίες και δυνατότητες που δεν χωρούν στην κυρίαρχη ιστορία.
Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε;
Είναι συνεργατική προσέγγιση, αλλά δεν αποτελεί την πρώτη τεκμηριωμένη επιλογή για κάθε κλινική κατάσταση.
Όταν το πρόβλημα καταλαμβάνει ολόκληρη την ταυτότητα
«Είμαι αποτυχημένος», «είμαι πάντα ο δύσκολος άνθρωπος της οικογένειας»: τέτοιες φράσεις μπορεί να μοιάζουν με αντικειμενικές περιγραφές, ενώ αποτελούν μόνο έναν τρόπο να αφηγηθεί κάποιος τη ζωή του. Η αφηγηματική θεραπεία εξετάζει πώς δημιουργούνται αυτές οι κυρίαρχες ιστορίες και ποιες εμπειρίες αφήνουν εκτός.
Μια βασική ιδέα είναι η εξωτερίκευση του προβλήματος. Αντί να θεωρείται ότι «ο άνθρωπος είναι το άγχος του», η συζήτηση μπορεί να στραφεί στο πότε το άγχος αποκτά επιρροή και πότε αυτή περιορίζεται. Η αλλαγή στη γλώσσα δεν εξαφανίζει το πρόβλημα, αλλά μπορεί να δημιουργήσει χώρο για περισσότερες επιλογές.
Αναζητώντας τις εξαιρέσεις
Ο θεραπευτής μπορεί να ρωτήσει για μια στιγμή που ο άνθρωπος αντέδρασε διαφορετικά από το αναμενόμενο: πότε υπερασπίστηκε ένα όριο, πότε ζήτησε βοήθεια ή πότε ένιωσε ότι είχε φωνή. Τέτοιες μικρές εξαιρέσεις βοηθούν να αναδειχθούν δεξιότητες και αξίες που δεν χωρούσαν στην παλιά αφήγηση.
Η προσέγγιση έχει ιδιαίτερη ευαισθησία στον κοινωνικό και πολιτισμικό τρόπο με τον οποίο ορίζουμε τι θεωρείται «κανονικό» ή «επιτυχημένο». Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε δυσκολία λύνεται αλλάζοντας λέξεις. Οι υλικές συνθήκες, η βία, η ασθένεια και η ανάγκη για εξειδικευμένη φροντίδα παραμένουν πραγματικές και πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
Μια συχνή ερώτηση
Μπορεί μια νέα ιστορία να αλλάξει τα πραγματικά γεγονότα;
Όχι. Η αφηγηματική θεραπεία δεν επιδιώκει να αρνηθεί μια απώλεια, μια αδικία ή μια τραυματική εμπειρία. Προσπαθεί να αποτρέψει αυτά τα γεγονότα από το να ορίζουν αποκλειστικά την ταυτότητα του ανθρώπου. Μια πιο σύνθετη αφήγηση μπορεί να χωρά ταυτόχρονα τον πόνο, την επιβίωση, τις σχέσεις και τις ικανότητές του. Η αλλαγή αφορά τη θέση που καταλαμβάνουν τα γεγονότα στην αυτοαντίληψη, όχι τη διαγραφή τους.
Διαβάστε επίσης
Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία · Θεραπεία σχημάτων
Πηγή για περαιτέρω ανάγνωση: Επιστημονική / θεσμική ενημέρωση ↗
Το άρθρο είναι γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί διάγνωση ή προσωπική σύσταση θεραπείας. Για επιλογή θεραπείας απευθυνθείτε σε κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.